Phòng khám mắt bệnh viện Lê Lợi – 69 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1, HCM
Có bao giờ tự hỏi vì sao giữa đám đông, có người ngồi im một chỗ vẫn bị muỗi bay quanh vo ve, trong khi người khác thì chẳng mấy khi bị làm phiền? Điều này có thể liên quan đến nhóm máu – yếu tố tưởng chừng chẳng liên quan nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ đến việc muỗi “ưu tiên” chọn ai.
Dù thuộc nhóm máu A, B, O hay AB, mỗi người lại phát ra những tín hiệu khác nhau thu hút muỗi, trong đó nhóm máu O thường được cho là hấp dẫn côn trùng nhất. Vậy điều gì khiến muỗi “kết” nhóm máu này hơn cả, và liệu các nhóm máu khác có thực sự an toàn?
Muỗi Thích Nhóm Máu Nào
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng muỗi có xu hướng bị thu hút mạnh mẽ bởi người có nhóm máu O. Trong một thí nghiệm quan sát, muỗi chọn đốt người có nhóm máu O nhiều hơn gấp đôi so với những người có nhóm máu A hoặc B. Điều này cho thấy nhóm máu O trở thành mục tiêu ưu tiên của muỗi, dù mọi người đều có nguy cơ bị đốt nhưng mức độ thu hút lại khác biệt rõ rệt.
Bên cạnh nhóm máu, cơ thể người còn tiết ra những hợp chất đặc trưng qua da và hơi thở, gọi là pheromone. Người có nhóm máu O thường giải phóng nhiều chất hóa học như axit lactic và amoniac hơn, những thành phần này rất hấp dẫn đối với khứu giác nhạy bén của muỗi. Sự kết hợp giữa nhóm máu và mùi cơ thể tạo nên “tín hiệu thu hút” mạnh mẽ khiến muỗi dễ dàng định vị và bay đến.
Không chỉ nhóm máu O, người có nhóm máu B cũng nằm trong danh sách bị muỗi ưa thích, dù mức độ thấp hơn so với nhóm O. Nhóm máu A được ghi nhận là ít bị muỗi chú ý hơn, trong khi nhóm AB là nhóm ít bị đốt nhất. Tuy nhiên, yếu tố nhóm máu chỉ là một phần, vì muỗi còn bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cơ thể, lượng CO2 thở ra và cả vi khuẩn trên da.
Hiểu được mối liên hệ giữa nhóm máu và sự thu hút muỗi giúp mọi người chủ động hơn trong việc phòng tránh. Dù không thể thay đổi nhóm máu, nhưng có thể giảm nguy cơ bị đốt bằng cách sử dụng kem chống muỗi, mặc quần áo sáng màu và kín đáo, cũng như vệ sinh cơ thể sạch sẽ. Việc nắm rõ yếu tố thu hút muỗi góp phần bảo vệ sức khỏe, đặc biệt ở những khu vực có nguy cơ truyền bệnh sốt xuất huyết, sốt rét hay Zika.

Nhóm Máu Dễ Bị Muỗi Đốt
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng nhóm máu có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bị muỗi đốt. Những người thuộc nhóm máu O có nguy cơ bị muỗi đốt cao hơn so với các nhóm máu khác. Cụ thể, tỷ lệ muỗi chọn đốt người nhóm máu O cao gấp gần hai lần so với nhóm máu A, cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong sự thu hút của muỗi.
Yếu tố khiến muỗi bị thu hút bởi nhóm máu O có liên quan đến chất tiết trên da. Khoảng 85% người có nhóm máu O tiết ra chất xác định nhóm máu qua da, còn gọi là chất tiết H, làm tăng sự nhận diện của muỗi. Trong khi đó, những người không tiết chất này thường ít bị muỗi để ý hơn dù cùng nhóm máu.
Ngoài nhóm máu, sự phát thải khí carbon dioxide và nhiệt độ cơ thể cũng ảnh hưởng đến mức độ thu hút muỗi. Người thở ra nhiều CO2, toát nhiều mồ hôi hoặc có thân nhiệt cao thường dễ thành mục tiêu. Tuy nhiên, khi kết hợp với nhóm máu O, các yếu tố này làm tăng đáng kể nguy cơ bị muỗi đốt.
Một số yếu tố di truyền và sinh lý khác cũng góp phần quyết định ai là “mục tiêu” ưa thích của muỗi. Dù không thể thay đổi nhóm máu, việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc phòng tránh. Sử dụng sản phẩm chống muỗi, mặc quần áo dài và giữ vệ sinh cơ thể là biện pháp hiệu quả để giảm tiếp xúc với muỗi.

Muỗi Thích Máu A
Muỗi không chọn con mồi một cách ngẫu nhiên mà bị thu hút bởi các yếu tố sinh học và hóa học phát ra từ cơ thể người. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là nhóm máu. Nghiên cứu cho thấy muỗi có xu hướng đậu và đốt người có nhóm máu A nhiều hơn so với các nhóm máu khác, do những người này tiết ra các chất hóa học đặc trưng qua da, tạo thành tín hiệu thu hút côn trùng.
Người có nhóm máu A thường tiết ra kháng nguyên A qua da và mồ hôi, tạo thành mùi đặc trưng mà muỗi có thể phát hiện từ xa. Những hợp chất này hoạt động như một tín hiệu định vị, khiến muỗi dễ dàng xác định mục tiêu. Điều này lý giải vì sao dù ở cùng môi trường, một số người lại liên tục bị đốt trong khi người khác gần như vô hình với muỗi.
Ngoài nhóm máu, yếu tố như lượng khí CO2 thở ra, thân nhiệt và vi khuẩn trên da cũng ảnh hưởng đến khả năng thu hút muỗi. Tuy nhiên, khi kết hợp giữa nhóm máu A và thân nhiệt cao hoặc mồ hôi nhiều, nguy cơ bị muỗi tấn công tăng đáng kể. Các đặc điểm này cộng hưởng tạo thành tổ hợp lý tưởng khiến muỗi “ưu tiên” chọn người có nhóm máu A làm mục tiêu.
Dù không thể thay đổi nhóm máu, hiểu được mối liên hệ này giúp có biện pháp phòng tránh hiệu quả hơn. Việc sử dụng kem chống muỗi, mặc quần áo sáng màu, tránh hoạt động mạnh vào buổi tối và duy trì vệ sinh cơ thể sạch sẽ có thể làm giảm đáng kể khả năng bị muỗi đốt, đặc biệt đối với những người thuộc nhóm máu A – nhóm có nguy cơ cao bị côn trùng nhắm đến.

Muỗi Thích Máu B
Có nhiều yếu tố khiến một số người trở thành mục tiêu ưa thích của muỗi, trong đó nhóm máu là yếu tố được khoa học quan tâm. Nghiên cứu cho thấy muỗi có xu hướng chọn đốt những người thuộc nhóm máu O hơn so với các nhóm máu khác. Tỷ lệ hấp dẫn này cao hơn đáng kể, khiến người có nhóm máu O dễ bị đốt hơn đến 83% so với nhóm A hoặc B.
Ngoài nhóm máu, cơ thể con người tiết ra các loại chất hóa học qua da như axit lactic, amoniac và carbon dioxide cũng thu hút muỗi. Những người thở mạnh, vận động nhiều hoặc có thân nhiệt cao thường toả ra nhiều CO2 và nhiệt hơn, làm tăng khả năng bị muỗi phát hiện. Điều này lý giải vì sao trẻ em và phụ nữ mang thai thường là đối tượng dễ bị tấn công.
Một yếu tố ít người biết là khoảng 85% dân số tiết ra chất xác định nhóm máu qua da, còn gọi là phân tử kháng nguyên tiết ra. Những người này dễ bị muỗi nhận diện hơn, đặc biệt nếu họ có nhóm máu O. Muỗi có thể phát hiện các tín hiệu này từ khoảng cách xa, giúp chúng định vị con mồi chính xác và nhanh chóng hơn trong môi trường tối.
Mặc dù nhóm máu O có nguy cơ bị đốt cao hơn, nhưng không có nghĩa người có nhóm máu khác hoàn toàn an toàn. Muỗi bị ảnh hưởng bởi tổ hợp nhiều yếu tố như mùi cơ thể, vi khuẩn trên da, thời gian hoạt động và điều kiện môi trường. Do đó, phòng tránh muỗi nên dựa trên biện pháp toàn diện như dùng kem chống muỗi, mặc quần áo dài và vệ sinh môi trường sống.

Muỗi Thích Máu O
Muỗi thường bị thu hút bởi carbon dioxide và hơi ấm mà con người toả ra khi thở, chứ không phải vì nhóm máu cụ thể nào. Những người hô hấp mạnh hay hoạt động nhiều sẽ thải ra lượng CO2 lớn hơn, từ đó dễ bị muỗi phát hiện và tấn công hơn. Điều này lý giải vì sao một số người dù cùng nhóm máu lại có nguy cơ bị đốt cao hơn.
Ngoài CO2, mùi mồ hôi cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút muỗi. Trong mồ hôi có chứa axit lactic, amoniac và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, tạo nên tín hiệu đánh dấu vị trí con mồi. Những người có tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hoặc da tiết nhiều vi khuẩn từ loại này thường trở thành mục tiêu ưa thích của muỗi.
Mặc dù có nhiều thông tin đồn đoán cho rằng nhóm máu O dễ bị muỗi đốt hơn các nhóm khác, nhưng theo các nghiên cứu khoa học chưa có bằng chứng chắc chắn nào khẳng định điều này. Theo chuyên gia từ Viện Sốt rét – Ký sinh trùng, không tồn tại khả năng muỗi nhận biết nhóm máu con người qua làn da hay khí toả ra.
Yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đến mức độ thu hút muỗi của từng cá nhân. Một số người sinh ra đã toả ra mùi cơ thể đặc trưng khiến muỗi dễ dàng định vị. Kết hợp với yếu tố môi trường sống, thói quen sinh hoạt và lối sống, đây mới là nguyên nhân chính khiến một số người trở thành “nam châm” thu hút muỗi hơn người khác.

Muỗi Thích Máu Ab
Muỗi không chọn con mồi một cách ngẫu nhiên mà bị thu hút bởi các yếu tố sinh học và hóa học phát ra từ cơ thể người. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là nhóm máu. Nghiên cứu cho thấy muỗi có xu hướng đậu và đốt người có nhóm máu O nhiều hơn so với các nhóm máu khác. Điều này được xác định qua nhiều thí nghiệm trong điều kiện kiểm soát, nơi muỗi chọn đậu lên tay người mang nhóm máu O với tỷ lệ cao hơn đáng kể.
Người có nhóm máu A hoặc B ít bị muỗi đốt hơn nhóm máu O, trong khi nhóm máu AB lại là mục tiêu ít hấp dẫn nhất. Tuy nhiên, sự khác biệt không dừng lại ở nhóm máu mà còn liên quan đến việc tiết ra chất xác định nhóm máu trong mồ hôi và dịch da. Những người tiết ra chất này – chiếm khoảng 85% dân số – dù thuộc nhóm máu nào cũng dễ thu hút muỗi hơn, đặc biệt khi kết hợp với nhóm máu O.
Ngoài nhóm máu, muỗi còn nhận diện con mồi thông qua khí thải như carbon dioxide, nhiệt độ cơ thể và các hợp chất hữu cơ bay hơi trong mồ hôi. Những người thở ra nhiều CO2, toát nhiều mồ hôi hoặc có thân nhiệt cao thường là mục tiêu ưu tiên. Tuy nhiên, khi so sánh giữa các yếu tố, nhóm máu vẫn là yếu tố tiên đoán mạnh mẽ cho mức độ hấp dẫn với muỗi, đặc biệt ở loài Anopheles và Aedes.
Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa nhóm máu và việc bị muỗi đốt không chỉ giải thích hiện tượng cá nhân mà còn có ý nghĩa trong phòng chống bệnh truyền nhiễm. Vì muỗi là trung gian lây truyền sốt rét, sốt xuất huyết, Zika, nên những người có nhóm máu O có thể đối mặt nguy cơ cao hơn nếu sống ở vùng dịch. Từ đó, các biện pháp bảo vệ nên được tăng cường với những đối tượng dễ bị thu hút muỗi do yếu tố sinh học.

Tại Sao Muỗi Thích Đốt Nhóm Máu O
Muỗi bị thu hút bởi các tín hiệu hóa học mà cơ thể toả ra, trong đó có khí carbon dioxide và axit lactic từ hơi thở và mồ hôi. Những người thở mạnh hoặc đổ nhiều mồ hôi thường dễ trở thành mục tiêu. Điều này giải thích vì sao vận động viên hoặc người đang hoạt động nhiều thường bị muỗi tìm đến nhiều hơn, bất kể nhóm máu của họ là gì.
Một số nghiên cứu từng chỉ ra rằng nhóm máu O có thể thu hút muỗi nhiều hơn so với các nhóm máu khác, với tỷ lệ bị đốt cao hơn khoảng 83% so với nhóm máu A. Tuy nhiên, cơ chế chính xác vẫn chưa được làm rõ. Có thể do người có nhóm máu O tiết ra chất tương tự kháng nguyên H trên bề mặt da, giúp muỗi nhận diện dễ dàng hơn.
Dù có những nghiên cứu gợi ý về mối liên hệ giữa nhóm máu và sự thu hút muỗi, giới chuyên môn vẫn cho rằng yếu tố nhóm máu chỉ là một phần nhỏ. Các yếu tố như nhiệt độ cơ thể, vi khuẩn trên da, mùi mồ hôi và thậm chí cả loại quần áo mặc mới là yếu tố quyết định chính khiến muỗi chọn ai làm mục tiêu.
Theo các chuyên gia, hiện chưa có bằng chứng chắc chắn nào cho thấy muỗi có khả năng phân biệt nhóm máu một cách chủ động. Thay vào đó, muỗi phản ứng với các hợp chất hóa học do cơ thể bài tiết ra. Vì vậy, việc bị muỗi đốt nhiều hay ít phụ thuộc vào sự kết hợp của nhiều yếu tố sinh học và môi trường, chứ không chỉ riêng nhóm máu.

Dù nhóm máu có ảnh hưởng phần nào đến việc muỗi chọn “nạn nhân”, nhưng yếu tố thu hút chính vẫn đến từ khí hơi cơ thể như carbon dioxide, mồ hôi hay nhiệt độ da. Dù muỗi có xu hướng ưa thích người có nhóm máu O, tiếp theo là A, B và hiếm hơn với AB, thì điều này không thay đổi nhiều nếu không kèm theo các yếu tố ngoại vi.
Để bảo vệ bản thân và gia đình, hãy duy trì môi trường sống sạch sẽ, diệt bọ gậy, dùng màn, kem chống muỗi và hạn chế ra ngoài vào buổi tối. Hành động nhỏ mỗi ngày sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, Zika hay sốt rét một cách hiệu quả.

