Những kháng sinh không nên dùng cho trẻ

5GQZ5CA8K1L84CABCIS6OCAG4FAETCAPWGDPSCADU0217CAOM5HM8CAKAFHAQCA70ZB9NCAKG3GV7CAYMVTBICA0SKS2BCAPI3GX4CAZ0LYE1CAYOJUMACALEKO60CAKN5HH0CAA7DFMPCABVCBC1.jpg

Kháng sinh là một chất thường được dùng để điều trị các bệnh nhiễm vi khuẩn hoặc vi nấm. Kháng sinh không dùng trong điều trị các bệnh do virut gây ra.

        Khi kháng sinh được dùng đúng sẽ có hiệu quả tiêu diệt mầm bệnh, ngược lại khi dùng kháng sinh không đúng  thì  không những làm mất tác dụng của kháng sinh mà còn gây ra nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng đến sự phát triển cũng như  làm xuất hiện thêm bệnh cho trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Vì vậy, để tránh những tai biến có thể xảy ra thì việc dùng kháng sinh cho trẻ phải được bác sĩ điều trị chỉ định.

Những kháng sinh không nên dùng cho trẻ

        Đối với trẻ em, do cấu tạo giải phẫu và chức năng sinh lý chưa hoàn thiện, nhất là gan và thận liên quan mật thiết đến thuốc kháng sinh. Vì vậy trong việc dùng kháng sinh người ta đã khuyến cáo không được dùng các loại kháng sinh như tetracyclin, bởi vì loại kháng sinh này có tác dụng phụ là nhiễm độc xương, làm chậm sự phát triển của xương và làm ảnh hưởng mầm răng đang phát triển, về sau răng của trẻ sẽ bị nhuộm màu vàng, xám một cách vĩnh viễn. Ngoài ra, người ta thấy tetracyclin còn có tác dụng làm căng phồng thóp ở trẻ sơ sinh. Cho đến nay khuyến cáo đối với trẻ dưới 12 tuổi không được dùng loại kháng sinh này. Vì vậy ngay cả người mẹ đang mang thai hoặc  cho con bú cũng không được dùng loại kháng sinh này vì thuốc sẽ từ máu mẹ qua rau thai đi vào thai nhi hoặc từ máu của người mẹ đi vào sữa rồi con bú.

       Thuốc chloramphenicol là loại kháng sinh có khả năng gây hội chứng xanh xám cho trẻ sơ sinh, nhất là trẻ đẻ non, thiếu tháng. Chloramphenicol còn gây ngộ độc cho tủy xương, nếu dùng lâu dài có thể gây suy tủy dẫn đến thiếu máu rất khó hồi phục. Đây là tác dụng phụ rất nguy hiểm cho trẻ sơ sinh bởi vì nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ. Người ta khuyến cáo không nên dùng choram-phenicol cho trẻ dưới 6 tháng tuổi .

       Kháng sinh họ fluoroquinolon gồm nhiều lọai khác nhau như lev-ofloxacin.. Kháng sinh họ fluo-roquinolon có ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển của tổ chức sụn, vì các lọai kháng sinh thuộc họ này được khuyến cáo là không dùng cho trẻ dưới 16 tuổi.

       Các loại lyncomycin, sulfamid phối hợp (bactrim) cũng có tác dụng phụ rất độc cho gan, thận và gây vàng da cho trẻ sơ sinh.

       Một số kháng sinh thuộc họ amonozit như streptomicin, kanam - icin, gentamicin có tác dụng phụ là gây độc cho thần kinh thính giác và có thể gây hậu quả là bị điếc.

       Nitrofurantoin, rifamicin cũng được khuyến cáo không dùng cho trẻ nhỏ vì dễ gây vàng da và làm ngộ dộc gan.

       Ngoài ra, người ta thấy hệ vi khuẩn chí đường ruột của trẻ em còn chưa hoàn thiện, nếu dùng kháng sinh có hoạt phổ rộng như tetracylin, họ fluoroquinolon, họ macrolid thì hệ vi khuẩn chí của đường ruột sẽ bị rối lọan (loạn khuẩn ) làm cho quá trình tiêu hóa của trẻ gặp rắc rối, gây rối lọan tiêu hóa, ảnh hưởng rát lớn đến quá trình phát triển của trẻ.

Cần làm gì để sử dụng kháng sinh hợp lý cho trẻ?

       Người sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ (ông, bà, bố mẹ) cũng rất cần hiểu biết một số nét cơ bản về việc dùng kháng sinh nói chung và đặc biệt là dùng kháng sinh cho trẻ, người mẹ đang mang mang thai huặc cho con bú. Vì vậy, khi dùng bất kỳ một lọai kháng sinh nào cũng phải có chỉ định của bác sỹ khám bệnh cho mình, cho con mình. Bởi vì không ai am hiểu về bệnh tật của người bệnh bằng người bác sỹ đang khám và theo dõi sức khỏe cho họ. Không nên nghe theo sự mách bảo của của những người không am hiểu về chuyên môn ngay cả người bán thuốc khi dùng kháng sinh vì theo quy định kháng sinh là thuốc bán theo đơn. Bởi những người bán thuốc có nhiệm vụ và thực hiệ đúng theo đơn của bác sỹ. Vì vậy khi trẻ bị nghi là nhiễm khuẩn (sốt, ho, khó thở hụăc bị tiêu chảy ...) Cần đưa trẻ đi khám bệnh ở các cơ sở y tế. Một số bệnh thuộc đường hô hấp như viêm họng do vi khuẩn liên cầu, viêm tai giữa cấp tính và mãn tính, viêm phế quản, viêm phế quản - phổi thì rất cần dùng đén kháng sinh nhưng viêm hô hấp do vi rút thì không dùng kháng sinh  ( viêm đường hô hấp do vi rút chiếm tỷ lệ khá cao ) Tuy vậy cần dùng loại kháng sinh gì, hàm lượng bao nhiêu liều lượng ra sao dùng đường uống hay tiêm hòan tòan do bác sỹ khám bệnh cho trẻ quyết định, người nhà hay bố mẹ của trẻ phải tuyệt đối tuân thủ đúng chỉ định.

      Không tự chuẩn đoán bệnh của trẻ và tự tiện mua thuốc kháng sinh dùng cho trẻ; không tự động thay đổi tên thuốc, giảm liều lượng thuốc kháng sinh khi đã có đơn của bác sỹ; không tự động tăng huặc giảm ngày dùng thuốc. Một điều hết sức quan trọng là mỗi lần dùng nếu thấy trẻ có biểu hiện bất thường phải ngừng ngay tức khắc và khẩn trương cho trẻ đi bệnh viện đề phòng trẻ dị ứng thuốc   

 
 
   

           PGS.TS. Bùi Khắc Hậu.
Theo tuần báo số 78 thuốc và sức khỏe